Η πρώτη κούκλα με αυτισμό

Η Barbie® και η Mattel παρουσιάζουν την πρώτη κούκλα με αυτισμό

Η Mattel παρουσίασε την πρώτη κούκλα Barbie με αυτισμό, η οποία δημιουργήθηκε με την καθοδήγηση της ΜΚΟ Autistic Self Advocacy Network (ASAN), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό δικαιωμάτων αναπηρίας που διοικείται από και για άτομα στο φάσμα του αυτισμού και υπερασπίζεται τα δικαιώματα της κοινότητας, προκειμένου να αποτυπώνει κοινούς τρόπους με τους οποίους τα άτομα αυτά μπορεί να βιώνουν, να επεξεργάζονται και να επικοινωνούν με τον κόσμο γύρω τους.

Η κούκλα εντάσσεται στη συλλογή Barbie Fashionistas, που έχει σχεδιαστεί για να εκπροσωπεί τη διαφορετικότητα, με ποικιλία αποχρώσεων δέρματος, μαλλιών, σωματότυπων και αναπηριών.

«Η Barbie διαχρονικά αντικατοπτρίζει τον κόσμο των παιδιών και όσα ονειρεύονται να γίνουν. Στο πλαίσιο αυτής της πορείας, παρουσιάζουμε με υπερηφάνεια την πρώτη Barbie με αυτισμό.», δήλωσε η Jamie Cygielman, Global Head of Dolls της Mattel. «Η κούκλα αυτή, η οποία σχεδιάστηκε με καθοδήγηση από το Autistic Self Advocacy Network, συμβάλλει στη διεύρυνση της σημασίας της συμπερίληψης και της εκπροσώπησης στα παιχνίδια, καθώς κάθε παιδί πρέπει να έχει την δυνατότητα να βλέπει τον εαυτό του στην Barbie.»

Σε στενή συνεργασία με τον ASAN, η σχεδιαστική ομάδα της Barbie προχώρησε σε στοχευμένες επιλογές, προκειμένου η κούκλα Barbie με αυτισμό να αποτυπώνει αυθεντικά ορισμένες εμπειρίες με τις οποίες μπορούν να ταυτιστούν άτομα στο φάσμα του αυτισμού. Τα χαρακτηριστικά της κούκλας περιλαμβάνουν αρθρώσεις στους αγκώνες και στους καρπούς, επιτρέποντας επαναλαμβανόμενες κινήσεις και χειρονομίες που συναντώνται σε ορισμένα μέλη της κοινότητας των ατόμων με αυτισμό, ως τρόπος επεξεργασίας ερεθισμάτων ή έκφρασης ενθουσιασμού, καθώς και βλέμμα διακριτικά στραμμένο στο πλάι, αποτυπώνοντας την εμπειρία μελών της κοινότητας που αποφεύγουν την άμεση οπτική επαφή.

Ως προς τα αξεσουάρ της, η κούκλα συνοδεύεται από ένα ροζ  fidget spinner με κλιπ για το δάχτυλο, που βοηθάει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της συγκέντρωσης, από ροζ ακουστικά με ακύρωση θορύβου για να μειώνονται α αισθητηριακά ερεθίσματα, περιορίζοντας τους ήχους του περιβάλλοντος, και από ένα ροζ tablet, που προβάλλει στην οθόνη του εφαρμογές Επαυξητικής και Εναλλακτικής Επικοινωνίας (AAC) με σύμβολα και λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της καθημερινής επικοινωνίας.

Η κούκλα φορά ένα άνετο, μωβ, ριγέ φόρεμα σε γραμμή Α με κοντά μανίκια και αέρινη φούστα, που προσφέρει λιγότερη επαφή μεταξύ του υφάσματος και του δέρματος. Το σύνολο ολοκληρώνεται με μωβ παπούτσια με επίπεδη σόλα για μεγαλύτερη σταθερότητα και ευκολία κίνησης.

«Ως περήφανα μέλη της κοινότητας ατόμων στο φάσμα του αυτισμού, στην ομάδα του ASAN νιώσαμε ιδιαίτερο ενθουσιασμό που συμβάλαμε στη δημιουργία της πρώτης κούκλας Barbie με αυτισμό. Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά και τους νέους στο φάσμα να βλέπουν αυθεντικές και χαρούμενες αναπαραστάσεις των ίδιων και αυτό ακριβώς εκφράζει αυτή η κούκλα. Η συνεργασία μας με την Barbie μάς έδωσε την ευκαιρία να προσφέρουμε γνώση και καθοδήγηση σε όλη τη διαδικασία σχεδιασμού, ώστε η κούκλα να εκπροσωπεί και να αναδεικνύει ουσιαστικά την κοινότητα συμπεριλαμβάνοντας τα εργαλεία που υποστηρίζουν την ανεξαρτησία μας. Μας τιμά που αυτό το ορόσημο γίνεται πραγματικότητα και θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε περισσότερη εκπροσώπηση σαν αυτή, η οποία ενδυναμώνει την κοινότητά μας και μας επιτρέπει να κάνουμε μεγάλα όνειρα και να ζούμε με υπερηφάνεια.» δήλωσε ο Colin Killick, Executive Director του Autistic Self Advocacy Network (ASAN).

Στο πλαίσιο της κυκλοφορίας της κούκλας, στην Ελλάδα η Barbie συνεργάστηκε με τη YouTuber, επιχειρηματία και δημιουργό περιεχομένου Δανάη Γεωργαντά (φωτό), γνωστή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο κανάλι της στο YouTube ως «Μικρή Ολλανδέζα». Η Δανάη διαγνώσθηκε στα 30 της με ΔΕΠΥ και αυτισμό και έκτοτε μιλά ανοιχτά για τη δική της εμπειρία, συμβάλλοντας στην ενημέρωση και την κατανόηση γύρω από τη νευροδιαφορετικότητα. Παράλληλα, στην Ελλάδα η Barbie θα στηρίξει το έργο του φιλανθρωπικού σωματείου Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ) προσφέροντας παιχνίδια. Από το 1992 το σωματείο υποστηρίζει άτομα στο φάσμα του αυτισμού και τις οικογένειές τους μέσω των δομών και των δράσεών του.

Η Δανάη Γεωργαντά, Μικρή Ολλανδέζα, ανέφερε ότι «Θα ήθελα τα παιδιά, μέσα από το παιχνίδι, να μάθουν ότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να είσαι ο εαυτός σου. Να κατανοήσουν πως κάθε άνθρωπος έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και ότι αυτές αξίζουν σεβασμό και αποδοχή. Ίσως έτσι, όταν έρθουν σε επαφή με τη διαφορετικότητα από μικρή ηλικία, να μεγαλώσουν με περισσότερη ενσυναίσθηση και αγάπη προς όλα τα άτομα με νευροδιαφορετικότητα.»

Σε συνέχεια της σειράς Barbie Fashionistas, η οποία περιλαμβάνει κούκλες που εκπροσωπούν, μεταξύ άλλων, άτομα με διαβήτη (https://toymaster.gr/barbie-me-sakcharodi-diaviti/), σύνδρομο Down και προβλήματα όρασης, η Barbie με αυτισμό δημιουργήθηκε με την καθοδήγηση της κοινότητας, ώστε ακόμη περισσότερα παιδιά να μπορούν να δουν τον εαυτό τους στον κόσμο της Barbie. Με αφετηρία τη σημασία του να νιώθει κανείς κατανοητός και συνδεδεμένος μέσα από το παιχνίδι, η Barbie ξεκίνησε από το 2020 μια πολυετή έρευνα με το Cardiff University για τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη του παιχνιδιού με κούκλες. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το παιχνίδι με κούκλες ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου των παιδιών που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση και τις δεξιότητες κοινωνικής επεξεργασίας. Τα τελευταία χρόνια, η μελέτη συνέχισε να εξελίσσεται πάνω σε αυτά τα ευρήματα, υποδεικνύοντας ότι το παιχνίδι με κούκλες θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων για όλα τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εμφανίζουν νευροδιαφορετικά χαρακτηριστικά που συχνά συνδέονται με τον αυτισμό.

Στην αυτιστική κοινότητα της χώρας μας αναφέρθηκαν, πέραν των θετικών απόψεων, και ορισμένες επιφυλάξεις για την κυκλοφορία της νέας κούκλας, οι οποίες έχουν να κάνουν κυρίως με το ότι ο αυτισμός παρουσιάζεται μέσω αυτής ως διαφορετικότητα και όχι ως πιθανή αναπηρία, κάτι που ενδεχομένως να οδηγήσει ευρύτερα στρώματα πληθυσμού στην πεποίθηση ότι τα άτομα με αυτισμό χρειάζονται απλώς μια άλλη αντιμετώπιση και όχι συνεχή φροντίδα που μπορεί να φτάσει ακόμα και σε βαθμό εξάρτησης. Άλλωστε, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η νέα κυκλοφορία αγνοεί τις βαριές περιπτώσεις αυτισμού, όπου τα άτομα μπορεί να πάσχουν από σοβαρή νοητική αναπηρία και να μη βρίσκονται σε θέση να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους σε μια κούκλα. Σύμφωνα με τα μέλη της κοινότητας που εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους, η μετατροπή του αυτισμού σε καταναλωτικό αγαθό ενέχει τους κινδύνους μιας παραμορφωμένης και απλουστευμένης οπτικής για τον αυτισμό, ο οποίος μπορεί να υποβιβαστεί στα μάτια πολλών ως ένας «εναλλακτικός τρόπος ζωής» και όχι να γίνει αντιληπτός ως μια κατάσταση που χρειάζεται ειδική μέριμνα.