ΕΕ: Σχεδόν ένα στα πέντε κατασχεμένα προϊόντα απομίμησης είναι παιχνίδια
Περισσότερα από 196 εκατομμύρια προϊόντα απομίμησης, εκτιμώμενης αξίας 6,3 δισ. ευρώ, δεσμεύθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025, σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Τα παιχνίδια αντιπροσώπευαν το 19,65% των δεσμευμένων προϊόντων, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 38,5 εκατομμύρια τεμάχια, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μεταξύ των κατηγοριών με τα περισσότερα κατασχεμένα προϊόντα. Σημαντική είναι και η παρουσία της Ελλάδας στα στοιχεία των τελωνειακών ελέγχων.
Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 67% σε σύγκριση με το 2024 και κατά 29% σε σχέση με το προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ, που είχε καταγραφεί το 2023. Τα στοιχεία προέρχονται από ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, αλλά και από επιχειρήσεις των αστυνομικών και εποπτικών αρχών στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς.
Το σημαντικότερο εύρημα για τη βιομηχανία παιχνιδιών είναι η ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή της συγκεκριμένης κατηγορίας στις συνολικές κατασχέσεις. Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία, πίσω μόνο από τα ηχογραφημένα CDs και DVDs, τα οποία αντιπροσώπευαν το 29,30% του συνόλου.
Η παραχάραξη παιχνιδιών δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα προστασίας εμπορικών σημάτων και πνευματικών δικαιωμάτων. Συνδέεται και με την ασφάλεια των καταναλωτών, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προϊόντα που απευθύνονται σε παιδιά. Ένα παιχνίδι απομίμησης μπορεί να έχει κατασκευαστεί χωρίς την τήρηση των ευρωπαϊκών προδιαγραφών ασφαλείας, να περιέχει ακατάλληλα υλικά ή να μην έχει υποβληθεί στους απαιτούμενους ελέγχους συμμόρφωσης.
Για τους νόμιμους κατασκευαστές και διανομείς, οι απομιμήσεις δημιουργούν επίσης συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Οι επιχειρήσεις που επενδύουν στην ανάπτυξη προϊόντων, στην απόκτηση αδειών licensing, στους ελέγχους ασφαλείας και στη συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που ενδέχεται να διατίθενται χωρίς τα αντίστοιχα κόστη. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις κατηγορίες παιχνιδιών που βασίζονται σε δημοφιλείς κινηματογραφικούς, τηλεοπτικούς ή άλλους licensed χαρακτήρες, καθώς και σε συλλεκτικά προϊόντα με υψηλή αναγνωρισιμότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έκθεση στον ρόλο του ηλεκτρονικού εμπορίου και των μικρών διασυνοριακών αποστολών. Μόνο στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι τελωνειακές αρχές δέσμευσαν το 2025 περίπου 42 εκατομμύρια προϊόντα, εκτιμώμενης αξίας σχεδόν 2 δισ. ευρώ. Ο μεγαλύτερος αριθμός υποθέσεων τελωνειακής δέσμευσης αφορούσε αποστολές ταχυμεταφορών και ταχυδρομικά δέματα, τα οποία συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις ηλεκτρονικές αγορές.
Η αύξηση του όγκου των μικρών αποστολών, ο κατακερματισμός των εφοδιαστικών αλυσίδων και η ποικιλία των μεταφορικών μεθόδων καθιστούν ολοένα δυσκολότερο τον εντοπισμό των παράνομων προϊόντων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, μέσω της δημιουργίας νέων μηχανισμών ανταλλαγής και ανάλυσης δεδομένων.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επτά κράτη μέλη συγκέντρωσαν το 90% της συνολικής εκτιμώμενης αξίας των προϊόντων απομίμησης που δεσμεύθηκαν στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ το 2025. Πρόκειται για την Ισπανία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ελλάδα και την Πολωνία.
Η Ελλάδα περιλαμβάνεται επομένως στην ομάδα των χωρών που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της αξίας των τελωνειακών δεσμεύσεων. Ωστόσο, το συγκεκριμένο στοιχείο αφορά το σύνολο των κατηγοριών προϊόντων και όχι αποκλειστικά τα παιχνίδια. Επίσης, δεν αποτελεί ένδειξη ότι τα προϊόντα αυτά προορίζονταν απαραίτητα για κατανάλωση στην ελληνική αγορά, καθώς μέρος τους ενδέχεται να διακινούνταν μέσω της χώρας προς άλλους προορισμούς.
Για την ελληνική αγορά παιχνιδιών, η νέα έκθεση αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση της ανάγκης προστασίας των νόμιμων δικτύων εμπορίας και διανομής. Οι επιχειρήσεις που εισάγουν ή διαθέτουν παιχνίδια καλούνται να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην προέλευση των προϊόντων τους, στη γνησιότητα των εμπορικών σημάτων και στην ύπαρξη των απαραίτητων εγγράφων συμμόρφωσης.
Η συνεργασία με αξιόπιστους προμηθευτές και εξουσιοδοτημένους διανομείς αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις κατηγορίες licensed παιχνιδιών, όπου οι απομιμήσεις μπορεί να είναι δύσκολο να διακριθούν από τα γνήσια προϊόντα.
